Updated on 28 Δεκεμβρίου, 2025
Παιχνιδοποίηση – Παιχνιδοκεντρική Μάθηση
Παιχνιδοποίηση – Παιχνιδοκεντρική Μάθηση
Στη σύγχρονη εκπαιδευτική διαδικασία, η αξιοποίηση στοιχείων παιχνιδιού αποτελεί κομβικό εργαλείο για την ενίσχυση της εμπλοκής των μαθητών. Παρακάτω θα εξετάσουμε τις δύο βασικές προσεγγίσεις: την Παιχνιδοποίηση (Gamification) και την Παιχνιδοκεντρική Μάθηση (Game-Based Learning).
Βασικές Αρχές & Ορισμοί
Παιχνιδοποίηση (Gamification): Ορίζεται ως η χρήση μεμονωμένων στοιχείων παιχνιδιού (όπως πόντοι, εμβλήματα/badges, πίνακες κατάταξης και αποστολές) σε μη παιγνιώδη περιβάλλοντα μάθησης. Στόχος δεν είναι η ψυχαγωγία, αλλά η παροχή κινήτρων, η αλλαγή συμπεριφοράς και η επίλυση προβλημάτων μέσω της «σκέψης παιχνιδιού» (game-thinking). Στηρίζεται στη Θεωρία του Αυτοπροσδιορισμού (ενίσχυση εσωτερικού κινήτρου) και στη Θεωρία της Στοχοθεσίας.
Παιχνιδοκεντρική Μάθηση (Game-Based Learning - GBL): Εδώ η μάθηση επιτυγχάνεται μέσω της χρήσης ενός ολοκληρωμένου παιχνιδιού (Serious Games). Η προσέγγιση αυτή εστιάζει στην επίτευξη συγκεκριμένων μαθησιακών στόχων μέσα από την επίλυση προβλημάτων και την πρόκληση, προσφέροντας στον μαθητή-παίκτη μια αίσθηση ολοκλήρωσης και άμεσης ανατροφοδότησης. Βασίζεται στη Θεωρία της Πλαισιωμένης Μάθησης, όπου η γνώση αποκτάται μέσα από την επίλυση προβλημάτων σε ένα ασφαλές, ψηφιακό περιβάλλον
Διαφορά των Προσεγγίσεων
Η ουσιώδης διαφορά έγκειται στην έκταση χρήσης: η παιχνιδοποίηση εφαρμόζει μόνο στοιχεία παιχνιδιού στον πραγματικό κόσμο, ενώ η παιχνιδοκεντρική μάθηση χρησιμοποιεί αυτούσια παιχνίδια για εκπαιδευτικούς σκοπούς. Και οι δύο προσεγγίσεις, ωστόσο, αποσκοπούν στη δημιουργία μιας «παιχνιώδους εμπειρίας» που προάγει τη μάθηση.
Οφέλη και Παιδαγωγική Αξία
Η εφαρμογή της παιχνιδοποίησης και της παιχνιδοκεντρικής μάθησης συμβάλλει σημαντικά στη βελτίωση της μαθησιακής εμπειρίας, ιδιαίτερα σε περιβάλλοντα εξ αποστάσεως ή μεικτής μάθησης. Οι μαθητές εμφανίζουν αυξημένη παρακίνηση, μεγαλύτερη επιμονή στην επίλυση σύνθετων προβλημάτων και υψηλότερα επίπεδα αυτορρύθμισης. Επιπλέον, η άμεση ανατροφοδότηση που προσφέρουν τα παιχνίδια βοηθά τους μαθητές να κατανοούν τα λάθη τους και να βελτιώνονται συνεχώς. Παράλληλα, ενισχύονται δεξιότητες του 21ου αιώνα, όπως η κριτική σκέψη, η συνεργασία, η δημιουργικότητα και η ψηφιακή εγγραμματοσύνη, καθιστώντας τις προσεγγίσεις αυτές ιδιαίτερα πολύτιμες για τη σύγχρονη εκπαίδευση.
Σύνδεσμοι και Πηγές
https://ahaslides.com/el/blog/gamification-learning-platforms/
https://ctl.uom.gr/guides/gamification-and-game-based-learning/
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0747563221002867
https://chatgpt.com/s/m_694fae88b354819182e2500268e08801