Απαντήστε στο παρακάτω quiz πριν μελετήσετε το υλικό, ώστε να διαπιστώσετε τι ήδη γνωρίζετε για την παιχνιδοποίηση και την παιχνιδοκεντρική μάθηση.
Η παιχνιδοποίηση (gamification) και η παιχνιδοκεντρική μάθηση (game-based learning) αποτελούν σύγχρονες παιδαγωγικές προσεγγίσεις που αξιοποιούν στοιχεία και μηχανισμούς του παιχνιδιού, με βασικό τους μέλημα την ενίσχυση της μαθησιακής εμπειρίας. Αν και πολυ συχνά οι δυο έννοιες συγχέονται, πρόκειται για δύο διακριτές αλλά συμπληρωματικές προσεγγίσεις, οι οποίες μπορούν να εφαρμοστούν εξίσου αποτελεσματικά τόσο στη δια ζώσης όσο και στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση.
Η παιχνιδοποίηση αναφέρεται στην ενσωμάτωση στοιχείων παιχνιδιού σε μη παιγνιώδη περιβάλλοντα, όπως είναι τα εκπαιδευτικά πλαίσια. Τέτοια στοιχεία περιλαμβάνουν πόντους, επίπεδα, σήματα επιβράβευσης, προκλήσεις και άμεση ανατροφοδότηση. Στόχος της παιχνιδοποίησης είναι η αύξηση κινήτρου, η συμμετοχή και η δέσμευση των εκπαιδευομένων. Η ίδια δεν έχει άμεσο σκοπό την δημιουργία παιχνιδιών. Όταν η παιχνιδοποίηση εφαρμόζεται με παιδαγωγικό σχεδιασμό, ασκεί θετική επιρροή στη συγκέντρωση, στην επιμονή και στην αυτορρύθμιση της μάθησης, ιδιαίτερα σε ψηφιακά μαθησιακά περιβάλλοντα.
Η παιχνιδοκεντρική μάθηση, αντίθετα, βασίζεται στη εκμετάλλευση ολοκληρωμένων παιχνιδιών με σκοπό να επιτευχθεί η μάθηση. Τα εκπαιδευτικά παιχνίδια σχεδιάζονται με σαφείς μαθησιακούς στόχους και περιέχουν σενάρια, ρόλους, κανόνες και προβλήματα προς επίλυση. Οι εκπαιδευόμενοι μαθαίνουν μέσα από τη δράση, τη λήψη αποφάσεων και τον αναστοχασμό. Έτσι η γνώση οικοδομείται με βιωματικό τρόπο. Το παιχνίδι διαμορφώνει ένα ασφαλές περιβάλλον πειραματισμού, στο οποίο το λάθος αντιμετωπίζεται ως αναπόσπαστο κομμάτι της μαθησιακής διαδικασίας.
Στο πλαίσιο της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης, και οι δύο προσεγγίσεις προσφέρουν σημαντικά οφέλη, καθώς ενισχύουν την αλληλεπίδραση, μειώνουν τη μαθησιακή απομόνωση και καθιστούν τη μάθηση πιο ελκυστική και ουσιαστική. Μέσω κατάλληλων ψηφιακών εργαλείων και εκπαιδευτικών παιχνιδιών, η παιχνιδοποίηση και η παιχνιδοκεντρική μάθηση μπορούν παράλληλα να συμβάλουν στη δημιουργία ενεργών εκπαιδευομένων, να προωθήσουν τη συμμετοχή και τέλος να οδηγήσουν στην ανάπτυξη μαθητοκεντρικών μαθησιακών εμπειριών.
Πηγές – Σύνδεσμοι, οι οποίοι χρησιμοποιήθηκαν για την δημιουργία Podcast με σκοπό την περαιτέρω ανάλυση του θέματος:
-
Christopoulos, A., & Mystakidis, S. (2023). Gamification in education.
https://doi.org/10.3390/encyclopedia3040089 -
Magpusao, J. R. (2024). Gamification and game-based learning in primary education.
https://doi.org/10.29333/cac/14182 -
Σύψας, Α., Λέκκα, Α., & Παγγέ, Τ. (2013). Εκπαιδευτικά ψηφιακά παιχνίδια και μάθηση.
https://doi.org/10.12681/jret.764