Μάθημα 1: Ασφάλεια στο Διαδίκτυο (Ε’–ΣΤ’ Δημοτικού)

Βαθμίδα / Τάξη: Δημοτικό – Ε’ & ΣΤ’
Διάρκεια: 1 διδακτική ώρα (~45’)
Θέμα: Ασφάλεια στο Διαδίκτυο

Μαθησιακοί στόχοι

Στο τέλος του μαθήματος οι μαθητές θα μπορούν να:

1)Αναγνωρίζουν τι είναι προσωπικά δεδομένα (όνομα, διεύθυνση, σχολείο, τηλέφωνο, φωτογραφίες κ.λπ.).

2)Επιλέγουν ασφαλείς τρόπους προστασίας λογαριασμών (π.χ. δυνατός κωδικός και δεν τον μοιράζομαι).

3)Εντοπίζουν “ύποπτα” μηνύματα/συνδέσμους (π.χ. «κέρδισες δώρο», «στείλε στοιχεία»).

4)Ακολουθούν 3 βασικά βήματα όταν κάτι τους ανησυχήσει online: δεν απαντώ – κρατάω απόδειξη/κλείνω – μιλάω σε ενήλικα/εκπαιδευτικό.

Ψηφιακοί πόροι που θα αξιοποιηθούν:

A. Εκπαιδευτικά βίντεο (2)
Βίντεο 1: Φυλλομετρητής ιστού (00:00:40)
Σύνδεσμος: https://photodentro.edu.gr/video/r/8522/175
Παιδαγωγικά χαρακτηριστικά:

• Πολύ σύντομο “trigger video” για εισαγωγή/κινητοποίηση και γρήγορη συζήτηση (microlearning).
• Οπτικοποίηση διαδικασιών (βήμα-βήμα) για ασφαλή πλοήγηση/έλεγχο περιεχομένου.

Βίντεο 2: Ηλεκτρονικοί Υπολογιστές – επεισόδιο 5ο: Υγεία & ασφάλεια – Προστασία δεδομένων και Η/Υ (00:15:17)
Σύνδεσμος: https://photodentro.edu.gr/video/r/8522/1425
Παιδαγωγικά χαρακτηριστικά:

• Παρουσιάζει το θέμα “προστασία δεδομένων” σε πλαίσιο/παραδείγματα, άρα βοηθά κατανόηση μέσω συζήτησης (contextual learning).
• Προσφέρεται για “στάσεις” μέσα στο βίντεο (pause & ask) και εξαγωγή κανόνων/συμπερασμάτων από τους μαθητές.

Σημείωση: Τα βίντεο έχουν τυπικό κοινό 12–18, αλλά στην τάξη Ε’-ΣΤ’ θα χρησιμοποιηθούν επιλεγμένα μικρά αποσπάσματα και απλή γλώσσα/παραδείγματα

 

B. Ανοικτοί Εκπαιδευτικοί Πόροι (2)
ΑΕΠ 1: Ασφαλής πλοήγηση στο Διαδίκτυο (κουίζ) (10 ερωτήσεις Σ/Λ)
Σύνδεσμος: https://photodentro.edu.gr/lor/r/8521/3593
Παιδαγωγικά χαρακτηριστικά:

• Διαδραστική αυτοαξιολόγηση με άμεσο έλεγχο γνώσεων (formative assessment).
• Κατάλληλο για Δημοτικό (τυπικό 9–12) και για “κλείσιμο”/ανακεφαλαίωση.

ΑΕΠ 2: Σταυρόλεξο: Ασφαλές Διαδίκτυο
Σύνδεσμος: https://photodentro.edu.gr/lor/r/8521/4749
Παιδαγωγικά χαρακτηριστικά:

• Παιγνιώδης ανάκληση βασικών όρων + αυτοαξιολόγηση (έλεγχος απαντήσεων/βοήθεια).
• Έχει χρονικό όριο → βοηθά συγκέντρωση και “exit ticket” στο τέλος

 

Γ. Εργαλείο προσβασιμότητας (1)
Microsoft Edge – “Ανάγνωση δυνατά / Read Aloud” (για να ακούνε το κείμενο του μαθήματος/κανόνες, ειδικά αν δυσκολεύονται στην ανάγνωση).
(Θα χρησιμοποιηθεί για το κομμάτι “3 βήματα όταν ανησυχώ online” και για την ανακεφαλαίωση)

Δ. Μέσο κοινωνικής δικτύωσης (1)
YouTube (εκπαιδευτική χρήση από τον/την εκπαιδευτικό) – ως παράδειγμα πλατφόρμας με σχόλια/αναφορά/μπλοκ και κανόνες ψηφιακής ευγένειας.
Κανάλι αναφοράς (προαιρετικά): SaferInternet4Kids – YouTube: https://www.youtube.com/channel/UCyoFGbZi2XQnxwwI9C0A4KQ

Πώς θα “δέσουν” με τις 4 δραστηριότητες 

• Δραστ.1: Βίντεο 1 (ως εισαγωγή/trigger)
• Δραστ.2: Βίντεο 2 (επιλεγμένο απόσπασμα)
• Δραστ.3 ή 4: ΑΕΠ 1 (κουίζ) για έλεγχο κατανόησης
• Τέλος μαθήματος: ΑΕΠ 2 (σταυρόλεξο) ως “exit ticket”/ανακεφαλαίωση

Δραστηριότητες (4):

Δραστηριότητα 1 (8’) — «Τι είναι προσωπικό δεδομένο;»

Οδηγίες: Δίνω/προβάλλω 10 παραδείγματα (όνομα, σχολείο, διεύθυνση, ηλικία, αγαπημένο χρώμα, τηλέφωνο, φωτογραφία προσώπου, κωδικός, όνομα κατοικίδιου, πόλη).
Οι μαθητές τα χωρίζουν σε δύο ομάδες: “ΟΚ να το μοιραστώ” / “Δεν το μοιράζομαι”.
Κλείσιμο: Κανόνας: «Σκέφτομαι πριν μοιραστώ».

• Πόρος: Βίντεο 1 (Φυλλομετρητής ιστού) – https://photodentro.edu.gr/video/r/8522/175
• Χρήση: 40’’ προβολή + 2 ερωτήσεις (π.χ. “τι προσέχω όταν πατάω links/λήψεις;”)

 

Δραστηριότητα 2 (12’) — «Ασφαλής κωδικός σε 30 δευτερόλεπτα»

Οδηγίες: Παρουσιάζω τον κανόνα Μακριά φράση + αριθμός + σύμβολο (χωρίς να γράφουμε πραγματικούς κωδικούς).
Δίνω 3 “αδύναμους” κωδικούς και οι μαθητές τους κάνουν “δυνατούς”.
Κανόνες: Δεν δίνω κωδικό σε κανέναν / Δεν τον γράφω δημόσια / Αλλάζω αν τον μάθουν.

• Πόρος: Βίντεο 2 (επιλεγμένο απόσπασμα 3–5’) – https://photodentro.edu.gr/video/r/8522/1425
• Χρήση: σταματώ σε 1–2 σημεία και βγάζουμε “κανόνες” για προστασία δεδομένων/κωδικούς

 

Δραστηριότητα 3 (12’) — «Μήνυμα-παγίδα ή ασφαλές; (Phishing)»

Οδηγίες: Δίνω 4 σύντομα παραδείγματα μηνυμάτων (2 ύποπτα, 2 ασφαλή).
Οι μαθητές εντοπίζουν “κόκκινες σημαίες”: βιάσου τώρα, δώρο, ζήτα κωδικό, περίεργο link, άγνωστος αποστολέας.
Κανόνας: Δεν πατάω link αν δεν είμαι σίγουρος/η — ρωτάω ενήλικα.

• Πόρος (ΑΕΠ 1): Κουίζ ασφαλούς πλοήγησης – https://photodentro.edu.gr/lor/r/8521/3593
• Social (YouTube): σύντομη συζήτηση για σχόλια/αναφορά/μπλοκ (ως παράδειγμα πλατφόρμας)

 

Δραστηριότητα 4 (13’) — «Τι κάνω αν κάτι με ανησυχήσει; – 3 βήματα»

Οδηγίες: Παρουσιάζω 2 σενάρια (π.χ. “άγνωστος ζητά φωτογραφία”, “κάποιος γράφει άσχημο σχόλιο”).
Οι ομάδες απαντούν με το σχέδιο:

1)Δεν απαντώ / δεν συνεχίζω

2)Κρατάω απόδειξη (screenshot/κλείνω)

3)Μιλάω σε ενήλικα (γονέα/εκπαιδευτικό) + αναφορά/μπλοκ όπου χρειάζεται

• Πόρος (ΑΕΠ 2): Σταυρόλεξο “Ασφαλές Διαδίκτυο” – https://photodentro.edu.gr/lor/r/8521/4749
• Προσβασιμότητα: Edge “Read Aloud” για να ακουστούν/επαναληφθούν τα «3 βήματα» (δεν απαντώ – κρατάω απόδειξη – μιλάω σε ενήλικα)

Υλικό: Infographic «Ασφάλεια στο Διαδίκτυο – 5 Χρυσοί Κανόνες (Ε’–ΣΤ’)» (ανακεφαλαίωση)

 

Σημείωση

«Οι πόροι (2 βίντεο, 2 ΑΕΠ, προσβασιμότητα, social) έχουν ενσωματωθεί στις δραστηριότητες όπως περιγράφεται παραπάνω.»