🎮 Παιχνιδοποίηση & Παιχνιδοκεντρική Μάθηση
Η παιχνιδοποίηση (gamification) αναφέρεται στην ενσωμάτωση στοιχείων και μηχανισμών από τον χώρο των παιχνιδιών σε μη-παιχνιδικές δραστηριότητες με σκοπό την επίλυση προβλημάτων και την ενίσχυση της εμπλοκής και του κινήτρου των μαθητών. Τυπικά παραδείγματα τέτοιων στοιχείων είναι η απονομή βαθμών ή πόντων, η χορήγηση ψηφιακών εμβλημάτων (badges) για επιτεύγματα, οι πίνακες κατάταξης (leaderboards) που εισάγουν φιλικό ανταγωνισμό, οι προκλήσεις/αποστολές που κεντρίζουν το ενδιαφέρον και η άμεση ανατροφοδότηση για την πρόοδο του μαθητή. Η παιχνιδοποίηση δεν μετατρέπει πλήρως τη μάθηση σε παιχνίδι, αλλά αξιοποιεί επιμέρους χαρακτηριστικά των παιχνιδιών για να καταστήσει τη μαθησιακή εμπειρία πιο ευχάριστη και παρακινητική. Για παράδειγμα, μια διαδικτυακή πλατφόρμα μπορεί να απονέμει πόντους και ψηφιακά σήματα κάθε φορά που ολοκληρώνεται μια δραστηριότητα, ενθαρρύνοντας τους μαθητές να συνεχίσουν με ενθουσιασμό.
Αντίθετα, η παιχνιδοκεντρική μάθηση (game-based learning) επικεντρώνεται στη χρήση ολόκληρων παιχνιδιών ως εκπαιδευτικών εργαλείων. Σε αυτήν την προσέγγιση, οι μαθητές μαθαίνουν μέσα από την εμπειρία του παιχνιδιού – είτε πρόκειται για ψηφιακό παιχνίδι είτε για επιτραπέζιο παιχνίδι – όπου το ίδιο το παιχνίδι έχει σχεδιαστεί με εκπαιδευτικούς σκοπούς. Πρόκειται για τα λεγόμενα “σοβαρά” ή εκπαιδευτικά παιχνίδια, όπου συνδυάζεται η μάθηση με τη διασκέδαση. Εκπαιδευτικοί έχουν χρησιμοποιήσει παιχνίδια προσομοίωσης για να διδάξουν ιστορία, ενθαρρύνοντας τους μαθητές να εξερευνήσουν και να αλληλεπιδράσουν με τη γνώση σε ένα ασφαλές περιβάλλον.
Και οι δύο προσεγγίσεις αποσκοπούν στο να αυξήσουν τα κίνητρα και τη συμμετοχή των εκπαιδευομένων. Μελέτες δείχνουν ότι μια καλά σχεδιασμένη, παιχνιδοποιημένη εκπαιδευτική δραστηριότητα μπορεί να βελτιώσει την αφοσίωση των μαθητών και την επίδοσή τους, ενώ η αξιοποίηση εκπαιδευτικών παιχνιδιών μπορεί να οδηγήσει σε πιο ενεργή μάθηση και ανάπτυξη δεξιοτήτων συνεργασίας και επίλυσης προβλημάτων. Απαραίτητος, βέβαια, είναι ο προσεκτικός σχεδιασμός: τα παιγνιώδη στοιχεία πρέπει να συνδέονται με τους μαθησιακούς στόχους, ώστε η διασκέδαση να υποστηρίζει, και όχι να αποσπά τη μάθηση. Στη σύγχρονη ψηφιακή τάξη, ειδικά από απόσταση, η παιχνιδοποίηση και η παιχνιδοκεντρική μάθηση προσφέρουν καινοτόμους τρόπους εμπλουτισμού της διδασκαλίας με έμφαση στην ενεργό συμμετοχή και την ευχαρίστηση των μαθητών.
Infographics created with Canvas
Επιστημονικά Άρθρα:
Perceptions of gamification in education